Het juiste koelsmeermiddel voor de toepassing kan de productiviteit de hoogte in stuwen.

03:19
01-05-2016

Goed onderhouden koelsmeermiddel stuwt rendement machines en gereedschappen de hoogte in

Koelsmeermiddelen zijn een belangrijke, maar vaak verwaarloosde schakel in het volledige productierendement. Zij zorgen er namelijk voor dat de machine en de gereedschappen langer zullen meegaan en de afgewerkte stukken er goed uitzien. Door de nodige zorg aan het koelsmeermiddel te besteden, helpt u ook de rest van uw productieapparaat een handje. Toch schort het daar in veel bedrijven nog aan. Dit artikel biedt een overzicht hoe u in elke fase de standtijd en de kwaliteit van het koelsmeermiddel kan optimaliseren.

Belang van koelsmeermiddelen
Koelsmeermiddelen vervullen drie functies. Ze zorgen voor de nodige smering bij het contact van metaal op metaal. Daarnaast brengen ze verkoeling, waar de temperaturen bij metaalbewerkingen hoog oplopen. Ze zorgen er ook voor dat spanen verwijderd raken. Een heel werkpakket, waarbij ze in contact komen met alle elementen in een productieproces: de medewerkers, de machine, de snijgereedschappen en de afgewerkte stukken. Toch zien veel metaalbewerkers koelsmeermiddelen als een noodzakelijk kwaad en gaat er niet altijd veel aandacht naar uit. Een foute redenering. Een goed koelsmeermiddel dat in goede staat wordt gehouden zal het productierendement opbouwen en een betere, constantere reproductiviteit garanderen. Een betere koeling zal bijvoorbeeld toelaten om sneller te werken en de slijtage van de snijgereedschappen reduceren. Minder gereedschapsvervanging en dus ook minder omsteltijden voor gereedschap. Een goede smering zal een betere afwerking mogelijk maken met een gladder, vlakker oppervlak. Investeer dus tijd en moeite in de keuze van de juiste producten en de opvolging. Koelsmeermiddelen hebben wel wat zorg nodig, maar dit zal meer dan renderen in uw productieproces. Door slechts 5 à 10% te winnen in standtijd van het gereedschap, betaalt het koelsmeermiddel zichzelf al terug.

Juiste keuze koelsmeermiddel
Een goede zorg voor uw koelsmeermiddel zal niet alleen een positieve impact hebben op uw machines en gereedschappen, maar ook op het verbruik van het koelsmeermiddel zelf. Een lange standtijd van het koelsmeermiddel in goede conditie begint met de keuze voor het juiste product. Die keuze moet gebeuren in functie van het materiaal, het gewenste evenwicht tussen koeling en smering en het bewerkingsproces. Controleer ook steeds of het product voldoet aan de meest recente industriële normen en veiligheidsnormen. In Duitsland geldt bijvoorbeeld de technische richtlijn TRGS 3035. Inzake veiligheid wordt verwezen naar de nieuwste CLP/GHS regelgeving, van kracht in Europa sedert 2015. Aangezien de regels de komende jaren alleen maar zullen verstrengen, kan het interessant zijn welke ecologische, niet-toxische varianten (biocidevrij) er op de markt bestaan. De verschillende fabrikanten staan u graag bij met advies over welk koelsmeermiddel het beste kan dienen voor de toepassing. Zorg ook voor een juiste stockage van koelsmeermiddelen. Vermijd dat ze in aanraking kunnen komen met water en hou ze uit de volle zon weg.

Vooraleer u het nieuwe koelsmeermiddel in uw machines introduceert is het van belang om ze eerst grondig te reinigen.

Aandachtspunten tijdens het gebruik
Om te weten of uw koelsmeermiddel nog naar behoren functioneert en dus zijn beschermende rol over uw machines en gereedschappen kan opnemen, moet men een aantal parameters regelmatig controleren. In eerste instantie de concentratie van het koelsmeermiddel met een refractometer. Dat begint met het opvolgen van de voorschriften van de fabrikant inzake de dosering. Te weinig zal niet de vooropgestelde bescherming bieden, te veel kan ook nadelige effecten hebben op de productiviteit. Let er op dat wanneer u het koelsmeermiddel manueel mengt, het koelsmeermiddel langzaam roerend aan het water wordt toegevoegd en niet andersom. Het is immers van belang om een goede emulsie te krijgen. Om een juiste concentratie te krijgen bij het bijvullen, moet men uitgaan van de gemeten waarde. Om een voorbeeld te geven, een koelsmeermiddel vraagt om een concentratie van 9%. Op een volume van 900 l moet er dus 81 l koelsmeermiddel gebruikt worden. Wanneer de meting vertelt dat er nog 600 l aanwezig is met een concentratie van 12%, is er nog 300 l nodig met een concentratie van 3%. 
Op die manier komt het eindresultaat weer overeen met de concentratie van in het begin. Naast de concentratie wordt ook het best de pH-waarde gemeten. Wanneer deze niet meer in orde is, zal u het vaak kunnen ruiken (geur van rotte eieren). Verder is het goed om vreemde substanties (zoals lekolie die bovendrijft of spanen) te verwijderen uit het koelsmeermiddel. Ook de hardheid van het water (aanwezigheid calcium, zouten) kan zijn effect hebben en de emulsie doen splitten. Hou zeker in de gaten welke impact dat heeft op uw proces.

Hoe koelsmeermiddel vervangen?
Vooraleer u het nieuwe koelsmeermiddel in uw machines introduceert is het van belang om ze grondig te reinigen. Bij voorkeur gebeurt dit in verschillende stappen. Laat eerst een speciale systeemreiniger meedraaien in de emulsie, ongeveer drie tot zeven dagen vooraleer u het koelsmeermiddel wilt introduceren. Dat zal ervoor zorgen dat reeds heel wat vervuiling naar boven zal komen in de emulsie. Veel vervuiling zit verscholen in het circuit zelf: slechts 10% drijft boven, de andere 90% zal zich vasthechten aan het oppervlak in de vorm van biofilms. Deze vervuiling zal een inbreuk zijn op de goede werking van het koelsmeermiddel en schuimvorming veroorzaken. Dampcollectoren, filtersystemen en de transportband zijn zones waar zich veel resten kunnen opstapelen. Nadat het koelsmeermiddel volledig verwijderd is, is het tijd voor een mechanische reiniging (borstel, hoge druk …), eventueel met een lage concentratie van de emulsie om roestvorming tegen te gaan. Dit dient om sedimenten en resten te verwijderen uit het systeem. Vervolgens mag er nog een halfuur gespoeld worden met een emulsie van 1 à 2%. Nadat de machine weer geledigd is, mag de nieuwe emulsie erin. Op deze manier begint men weer met een propere lei. Het zal veel meer tijd en geld kosten wanneer men de reiniging overslaat en achteraf de problemen moet aanpakken. Machinestilstand is immers uit den boze.

Bewustwording groeit
Door wekelijks te controleren hoe uw koelsmeermiddel het stelt, kan u het in perfecte conditie houden. Dit kost slechts een minuut de tijd en kan geïntegreerd worden in de wekelijkse routine van de operator. In het verleden hadden metaalverwerkers hier niet altijd oor naar. Maar met een kleine investering van tijd kan u een positieve impact realiseren op de productiviteit van uw machines, gereedschappen en medewerkers.

Tekst: Valérie Couplez   Beeld: Tylco Lube en  Unil Lubricants

Voor een juiste emulsie moet het koelsmeermiddel aan het water worden toegevoegd en niet omgekeerd.

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Metaalvak België partners

Tylco Lube