Platform voor de metaalverwerkende industrie
Verbindingstechniek

Herstelling van een motorblok in nodulair gietijzer

Gietijzer is geen evident materiaal om te lassen, vooral door de aanwezigheid van grafietuitscheidingen. Daarnaast kan de ­laswarmte zorgen voor structuurveranderingen en hardingsverschijnselen, wat de lasbaarheid eveneens negatief beïnvloedt.

IMG_20210304_113342
In het voorbeeld heeft een losgekomen drijfstang een gat geslagen in de wand van een vrijwel nieuw motorblok.

Tekst | Valérie Couplez

Beeld | Lastek

20 juli 2021 Leestijd 6 minuten

Deel dit artikel

Lastek bundelt ­daarom in dit artikel enkele belangrijke tips & tricks om toch tot een mooi resultaat te kunnen komen bij de herstelling van een gat in de wand van een motorblok.

Als voorbereiding, kan u het beste gutsen met Lastek 1900. Daarna het oppervlak nog even schoonmaken met een stalen borstel.

Een motorblok is gemaakt uit nodulair gietijzer. Nodulair gietijzer is een legering van hoofdzakelijk ijzer en koolstof, waaraan stoffen zoals silicium en magnesium toegevoegd kunnen zijn. In een motorblok bestaat het uit een ijzermatrix waarin door de trage afkoeling en stolling na het gieten, de aanwezige koolstof als vrij grafiet uitgescheiden wordt. Dat gebeurt ofwel onder de vorm van plaatjes (lamellair of grijs gietijzer) ofwel als bolletjes, zogenaamde nodulen (nodulair gietijzer). Het is net de aanwezigheid van deze grafietuitscheidingen die aan de basis ligt van de moeilijkheden en problemen bij het lassen van gietijzer. Gietijzer heeft weliswaar een grote druksterkte, maar kan maar beperkt trekspanningen opnemen. De taaiheid en het rekvermogen zijn beperkt. 

Om het gat in de wand van het motorblok te herstellen, wordt er een plaat uit staal S235 met dezelfde wanddikte in het gietijzer gelast.

Harde en brosse structuur zorgt voor problemen

De structuurveranderingen en hardings­verschijnselen die optreden ten gevolge van de laswarmte zijn eveneens elementen die de lasbaarheid van gietijzer negatief beïnvloeden. Door de warmte-inbreng, wordt een bepaalde hoeveelheid van het basismetaal gesmolten. Er treedt een opmenging op van koolstof met het toevoegmateriaal. In het smeltbad zal de aanwezige koolstof volledig oplossen. Wanneer het smeltbad na het lassen stolt en relatief snel afkoelt zal de opgeloste koolstof zich echter niet opnieuw kunnen vrijzetten als grafiet, maar gebonden blijven als carbide. Het gevolg? Er ontstaat een harde, brosse structuur in het lasgoed. In de door warmte beïnvloede zone (WBZ) doet zich een gelijkaardig fenomeen voor. Door de krimpspanningen zullen deze carbiden en hun harde brosse structuur wel snel scheuren. Voor een goed resultaat doet men er dus goed aan om de warmte-inbreng te beperken en het product traag te laten afkoelen. Hoe succesvol de gietijzerreparatie zal zijn, hangt dus voor een groot stuk af van de keuze van het toevoegmateriaal. 

De pulswerking van Lastek 41E zorgt dat er telkens een korte afkoelingsperiode plaatsvindt tijdens het lassen.

Lassen van het motorblok

Om het gat in de wand van het motorblok te herstellen, wordt er een plaat uit staal S235 met dezelfde wanddikte in het gietijzer gelast. Als voorbereiding, kan u het beste gutsen met Lastek 1900. In tegenstelling tot slijpen zal dit wel alle onzuiverheden zoals olie mee verwijderen. Daarna het oppervlak nog even schoonmaken met een stalen borstel. Het plaatje van S235 wordt volgens de vorm van het gat uitgesneden, de hoeken worden afgerond en de zijkanten van het plaatje en het gat worden in een hoek van ongeveer 70° bewerkt met een handfrees. Gebruik de Lastek 41E om beide stukken te verbinden of Lastek 40E wanneer 100% bewerking nadien nodig is. Pas ‘koud’ lassen toe: wanneer de temperatuur tussen opeenvolgende lassen beperkt wordt tot handwarmte zal de vorming van carbiden niet plaatsvinden en worden ook krimpspanningen tot een minimum beperkt. Om de temperatuur te beperken, moet men:

  • Het werkstuk niet voorverwarmen.
  • Lassen met een lage warmte-inbreng: lage lasstroom en korte lassen (25 à 40 mm).
  • Zorgen voor een gelijkmatige temperatuur­verdeling in het werkstuk: gespreide lassen, lassen in pelgrimspas en voldoende afkoeltijd laten tussen het lassen.
  • Lastek 41E of 40E gebruiken: de puls­werking zorgt dat er telkens een korte afkoelings­periode plaatsvindt tijdens het lassen.

Afwerking

Om krimpspanningen te elimineren, wordt elke lasrups gehamerd. Het volledige stuk moet traag kunnen afkoelen. Bedek het bij voorkeur met een lasdeken. Voer na de volledige afkoeling nog een penetranttest uit om zeker te zijn dat het motorblok 100% lekdicht is. 

Om krimpspanningen te elimineren, wordt elke lasrups gehamerd.

Conclusie

Het repareren van een beschadigd motorblok uit nodulair gietijzer kan perfect als de regels van het gietijzer lassen worden gevolgd en de juiste laslegering(en) wordt/worden gebruikt. Lastek biedt zowel het advies over de te volgen werkwijze als de middelen aan om gelijkaardige herstellingen of herstellingen aan eender welk type gietijzer succesvol af te ronden.  

Nieuwsbrief

Meld u aan om nieuws & updates te ontvangen.

louwers mediagroep
  • GWW-BE

    Grond/Weg/Waterbouw

    Platform over infrastructuur, ruimtelijke inrichting, civiele- en openbare werken

    Naar website
  • IA

    Industrial Automation

    Platform over productie- en procesautomatisering

    Naar website
  • IB-1

    Interieurbouw & Schrijnwerk

    Platform voor de interieurbouwbranche

    Naar website
  • ArchiComm-BE

    ArchiComm

    Platform over architectuur, interieur- & landschapsarchitectuur

    Naar website
  • BAVL

    Bouwen aan Vlaanderen

    Platform voor de bouw

    Naar website
  • Bouwmat

    Bouwmat

    Platform over bouwmaterieel & bouwmachines

    Naar website
  • KB

    Keukenbouw

    Platform over design en techniek in de keukenbranche

    Naar website
  • Greenpro

    Greenpro

    Platform voor de tuin- en groenprofessional

    Naar website
  • CLW

    Construire la Wallonie

    Plateforme pour le bâtiment, génie civil et infrastructures

    Naar website
  • Recyclepro

    Recyclepro

    Platform over de gehele recyclingstroom

    Naar website
  • LP

    Lumenpro

    Platform over licht en verlichting

    Naar website
0%

Wij gebruiken cookies. Daarmee analyseren we het gebruik van de website en verbeteren we het gebruiksgemak.

Details