04:20
23-05-2018

Welk straalmiddel heeft uw toepassing vandaag nodig?

Never change a winning team. Metaalbewerkers die tevreden zijn over hun machines en processen zijn niet altijd geneigd om naar verdere verbeteringen te zoeken. Dit geldt zeker en vast voor straalmiddelen. Eens de keuze op een bepaald product gevallen is, blijft men er meestal trouw aan. Toch kan het verstandig zijn om geregeld na te gaan of het product en de toepassing nog steeds de best mogelijke match geven. Technologie staat immers niet stil, maar ook uw producten en materialen kunnen evolueren doorheen de tijd. Daarom een overzicht op wat er vandaag aan straalmiddelen bestaat en waar ze het meeste rendement kunnen opbrengen.

De keuze voor een straalmiddel is belangrijker dan veel metaalbewerkers voor ogen houden. Om een perfect resultaat te realiseren vereist een straalproces namelijk de perfecte afstemming van het straalmiddel, de techniek en het te behandelen stuk. En ook de focus die het bedrijf zelf wil leggen kan daarin een bepalende rol spelen. Staat snelheid centraal? Of is het beperken van de slijtage op de machine van doorslaggevend belang? Neem daarom de tijd om het juiste straalmiddel te selecteren en durf na verloop van tijd ook evalueren of die keuze nog steeds de best mogelijke is. Niet alleen uw producten kunnen veranderen en om een ander straalmiddel vragen, ook de fabrikanten van straalmiddelen zitten niet stil. Zij verkennen voortdurend nieuwe mogelijkheden om straalprocessen te optimaliseren. En het gaat overigens om meer dan louter het materiaal, zijn chemische samenstelling en zijn chemische invloed op het proces. De diameter en de vorm van het straalmiddelen spelen eveneens hun rol. En dan mogen we ook de verschillende parameters in het proces niet vergeten: debiet van het straalmiddel, tijdsduur van het straalproces, afzuiging van stofpartikels … U zal er dus baat bij hebben om geregeld te controleren of het volledige plaatje klopt. Maar wat is er nu zo allemaal beschikbaar op de markt aan straalmiddelen voor de metaalsector?

Glasparels
Glasparels zijn van nature een materiaal dat zich leent voor het bewerken van oppervlakken van relatief zachte materialen. Denk bijvoorbeeld aan rvs, aluminium of koper. Ze worden vooral ingezet om de ruwheid van het productoppervlak in geringe mate te verlagen. Door de glooiing die de straalbewerking teweegbrengt op het oppervlak, komt er een gladder materiaal tevoren waar vuil zich minder snel aan kan hechten. Andere toepassingen zijn ontbramen, oppervlakte-
afwerking en glans aanbrengen. Wie daarentegen gebruikmaakt van gebroken glasparels zal het oppervlak ontdoen van verontreinigingen en opruwen. De sterke troeven van glasparels zijn de kostprijs en de eenvoud van het proces. Belangrijke voorwaarde, het materiaal moet volledig rein zijn. Zo niet kan het vuil zich door het stralen in het werkstuk nestelen en corrosie veroorzaken. Bij dit proces ontstaat er stof dat opgevangen moet worden. Een variant op glasparels zijn keramische parels. Deze hebben een hogere hardheid en produceren daardoor minder stof en afval.

Steel shot
Steelshot is een populaire keuze als straalmiddel voor het shotpeenen en bestaat in verschillende stalen varianten. Er wordt vooral gespeeld met het koolstofgehalte om de juiste intensiteit te krijgen in de inslag van het werkstuk. Hoe hoger het koolstofgehalte, hoe hoger de hardheid. Een hoge hardheid zal garant staan voor een hoge en constante straalintensiteit, maar zal wel zorgen voor een sneller afbreken van de korrel en meer stofontwikkeling in de machine. Een lager koolstofgehalte heeft dan weliswaar een langere levensduur, maar zal minder efficiënt werken tenzij er een grotere korrel gekozen wordt. Het nadeel daarvan is dat er minder bedekking plaatsvindt en de straaltijd dan zal moeten worden verlengd. Typische toepassingen zijn ontroesten, ontlakken en het geven van de benodigde oppervlakte-
afwerking. Daarnaast hebben fabrikanten ook eigen varianten die het beste van beide werelden proberen te combineren. Een lager zoutgehalte in steel shot bijvoorbeeld kan zorgen voor een langere standtijd, een reproduceerbare kwaliteit, snellere procestijden, minder stofvorming en minder slijtage. Dit kan voor applicaties zoals de verwijdering van gietzand en gietresten en de verwijdering van walshuid op staal een ideale uitkomst bieden.

Steel grit
Dit kantig stalen straalmiddel is eveneens verkrijgbaar in verschillende hardheden. Het verschil zit hem in het effect dat het straalproces op het straalmiddel zal hebben. Hoe harder, hoe hoekiger het zal blijven in een bedrijfsmix. Hoe zachter hoe meer de korrel zal worden afgerond. Door zijn krachtige werking geeft steel grit snel een goed resultaat. De varianten met een hogere hardheid zullen wel een effect hebben op de slijtdelen van de machine. Typische toepassingen zijn ontroesten, ontlakken of opruwen vooral wanneer er nog een coating moet volgen. Ook het stralen van staalplaten en profielen, ontbramen en reinigen van behuizingen zijn applicaties waarin steel grit wordt ingezet.

Geknipte draad
Geknipte draad is een stalen straalmiddel dat bekend staat om zijn agressiviteit door zijn scherpe en hoekige vorm. Daarmee verkrijgt men een diepe straalruwheid en -reinheid, voornamelijk op materialen zoals hardstaal, hardox, mangaan en titanium. In werpstraalmachines wordt dit straalmiddel vooral ingezet voor het stralen van staalplaten en staalprofielen. De agressieve werking zorgt voor een zeer snel resultaat met een standtijd die tot een kwart langer is dan die van hard staalgrit. De agressieve werking zet echter ook zijn tanden in de machine met een snellere slijtage als gevolg. 

Rvs shot
Dit straalmiddel staat bekend om zijn lange standtijd en leent zich uitstekend voor het stralen van rvs, aluminium, verzinkt staal, beton en natuursteen om het materiaal van oxidatie te ontdoen. Het kan overal ingezet worden waar roestvorming en inkleuring van het oppervlak moet vermeden worden. Een sterke troef ten opzichte van andere non-ferro straalmiddelen zoals korund is de lage straaltijd, de geringe stofontwikkeling en de lange standtijd. Hierdoor is het mogelijk om met minder druk te stalen. Door de beperkte stofontwikkeling houdt men een beter zicht op de te behandelen werkstukken en zullen de filterpatronen langer meegaan. Wel moet u rekening houden met een hogere kostprijs. 

Rvs grit
In vergelijking met rvs shot is dit straalmiddel wat kantiger en wat scherper. Naarmate het meer gebruikt wordt zal het ook nog verder harden. Wel gaat het minder lang mee dan rvs shot. Typische toepassingen zijn als voorbehandeling op lakken, coaten, metalliseren, thermisch of plasma spuiten van rvs, aluminium, verzinkt staal beton of natuursteen.

Korund
Korund is verkrijgbaar is twee varianten: bruin of normaal korund en edelkorund. Beide mogen zich bijzonder agressief, extreem hard en zuiver noemen. Edelkorund heeft op vlak van zuiverheid zelfs nog een streepje voor en staat te boek als de zuiverste vorm van ijzervrij korund. Daarom wordt dit gebruikt in de elektronica-, turbine en luchtvaartindustrie. Korund staat garant voor korte straaltijden omdat de kantige vorm van de korrel behouden blijft tijdens het stralen. Het materiaal is ideaal geschikt voor rvs, aluminium en staal, maar dient enkel voor persluchtinstallaties. Toepassingen zijn: schoonstralen, reinigen, opruwen, verwijderen laklagen en sweepen (licht aanstralen).

Diamant
Diamant staat bekend om zijn hoge agressiviteit bij het stralen. De korrel behoudt zijn kantige karakter, wat kortere straaltijden betekent. Dit straalmiddel is echter niet ijzervrij. Wel is het in vergelijking met korund voordeliger in aanschaf, produceert het minder stof en zorgt het voor een langere standtijd. Het kent vooral toepassing op staal.

Aluminium
Aluminium is een uitstekend materiaal om een goede reiniging van aluminium stukken te krijgen. Het wordt veelal toegepast op aluminium gietdelen, omdat het risico op het inbrengen van vreemde materialen zo volledig kan worden uitgesloten. Daarnaast kan het dienen voor ontgraten en ontbramen.

Kunststof
Kunststof staat voor een normale tot hoge agressiviteit van stralen. De grote troef van kunststof straalmiddelen is dat de toplaag van het oppervlak in sommige toepassingen nauwelijks zal aangetast worden. Vooral voor kunststof, staal en rvs kan het een uitkomst bieden. Wel moet u rekening houden met een iets hogere kostprijs. Typische toepassingen zijn reinigen, schoon stralen en ontlakken. Het wordt ook teruggevonden in de luchtvaart- en automobielindustrie voor het stralen van dunwandige aluminium producten.    

Tekst Valérie Couplez  |  Beeld Leering Hengelo, Magistor, Rösler en Straaltechniek

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Metaalvak België partners